Englishنگرانی، بخش جداییناپذیر از زندگی روزمره انسان است. زمانی که با عدم قطعیت آینده روبرو میشویم یا مسئولیتهای جدیدی بر دوشمان قرار میگیرد، ذهن ما به طور طبیعی شروع به ارزیابی احتمالات میکند. این نگرانیها، که اغلب با دیدن اخباری از بحرانهای اقتصادی، سیاسی و بلایای طبیعی یا دغدغههای شخصی مانند امنیت شغلی و سلامتی تشدید میشوند، واکنشی طبیعی به رویارویی با خطر یا عدم اطمینان هستند.
بسیاری از افراد گاهی این احساس دلواپسی را تجربه میکنند و پس از مدتی، شدت آن فروکش میکند. اما در برخی شرایط، این نگرانی نه تنها کاهش نمییابد، بلکه به شکلی مداوم و غیرقابل کنترل ادامه یافته و تمام جنبههای زندگی فرد را تحت تأثیر قرار میدهد. این وضعیت، که حدود ۵ درصد از جمعیت را درگیر میکند و زنان را دو برابر بیشتر از مردان تحت تأثیر قرار میدهد، میتواند نشانهای از اختلال اضطراب فراگیر باشد. در این اختلال، اضطراب از یک موضوع خاص فراتر رفته و به «تقریباً همه چیز» سرایت میکند؛ از سلامت و امنیت گرفته تا مسائل شغلی، آینده، روابط و حتی امور روزمره. نتیجه این حالت، خستگی ذهنی، بیقراری جسمی، اختلالات خواب و کاهش تمرکز است که زندگی عادی را برای فرد دشوار میسازد.
تعریف اختلال اضطراب فراگیر
اختلال اضطراب فراگیر (Generalized Anxiety Disorder یا GAD) نوعی اختلال اضطرابی است که باعث ایجاد نگرانی شدید و غیرقابل کنترل در فرد میشود و مجرای زندگی روزمره او را مختل میکند. افراد مبتلا معمولا احساس ترس و نگرانی غیرعادی دارند و درباره امور متعدد زندگی، از کار و تحصیل گرفته تا سلامت و مسائل روزمره، شدیدا نگران میشوند.
علائم اختلال اضطراب فراگیر
اختلال اضطراب فراگیر با چندین علامت شناسایی میشود که شامل موارد زیر است:
- بیقراری و احساس تنش
- خستگی زودرس
- عدم تمرکز
- مشکلات در خواب
- نشانههای بدنی همچون تپش قلب، خشکی دهان، درد معده، گرفتگی عضلات، تعریق، لرزش و پرخاشگری
با گذر زمان، این علائم میتوانند تأثیرات منفی روی سلامت فرد داشته باشند. افراد مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر در معرض خطر بیشتری برای مشکلات قلبی هستند و دو سوم آنها به افسردگی دچارند. همچنین، یک چهارم آنها اختلال هراس را تجربه میکنند و برخی دیگر ممکن است از اعتیاد به مواد مخدر یا الکل رنج ببرند.
علائم دیگر این اختلال شامل موارد زیر است:
- مشکل در خواب
- لرزش بدن
- انقباض عضلات
- سردرد
- تحریکپذیری
- گرگرفتگی
- احساس سبکی سر
- مشکل در تنفس
- حالت تهوع
- تکرر ادرار
- احساس گرفتگی در گلو
- خستگی
- عدم تمرکز
- احساس اضطراب دائمی
علت اختلال اضطراب فراگیر
اختلال اضطراب فراگیر به دلیل فعالیت بیش از حد سیستمهای ترس و جنگ و گریز مغز ایجاد میشود. هنگامی که فرد در معرض خطر قرار میگیرد، مغز به دو شکل واکنش نشان میدهد: نخست از طریق تحلیل و processing پیامهای بینایی و دوم، به طور ناخودآگاه در آمادهسازی قلب و عضلات برای فرار یا مبارزه. آمیگدال، که بخشی از مغز است، مسئول مدیریت این واکنشهاست و علاوه بر آن خاطرات هیجانی را نیز ذخیرهسازی میکند.
افراد دارای اختلالات اضطرابی غالباً تنها به موقعیتهای خطرناک واکنش نشان نمیدهند؛ بلکه آمیگدال آنها نسبت به موقعیتهای بیخطر نیز واکنشهای افراطی نشان میدهد. با تکرار این تجربهها، نگرانی نسبت به موضوعات غیرمخاطرهآمیز نیز در فرد شکل میگیرد.
تجربههای زندگی و استرسهای شدیدی که فرد متحمل میشود نیز میتوانند به بروز این اختلال کمک کنند. برخی از صفات شخصیتی همچون خجالتی بودن نیز در افزایش احتمال ابتلا به اختلالات اضطرابی نقش دارند.
کی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر استرس و اضطراب شما به نظر غیرعادی میرسد و دائما احساس نگرانی میکنید، بهتر است با یک روانشناس مشاوره کنید. همچنین، اگر به افسردگی، تحریکپذیری، یا استفاده از الکل و مواد مخدر روی آوردهاید، ممکن است از مشکلات روانی دیگری نیز رنج ببرید که در کنار اضطراب فراگیر وجود دارد.
از این رو، بررسی دقیقتر و اقدامات درمانی مناسب ضروری است. مشورت با یک روانشناس میتواند به شما کمک کند تا با این مشکلات بهطور موثری مقابله کنید.